KỸ THUẬT TĂNG SINH VI KHUẨN BACILLUS SUBTILIS TẠI TRANG TRẠI NUÔI TÔM

Ngày đăng: 27/03/2026 01:25 PM
81 Lượt xem

.Nguyên lý: Tại sao Bacillus subtilis là "người hùng" trong ao tôm?

Bacillus subtilis là dòng vi khuẩn Gram dương, có khả năng sinh bào tử và tiết ra hệ enzyme ngoại bào cực mạnh (Protease, Amylase, Cellulase).

  • Xử lý chất thải hữu cơ: Chúng phân hủy nhanh chóng mùn bã hữu cơ, phân tôm, xác tảo và thức ăn dư thừa, làm sạch đáy ao.
  • Kiểm soát khí độc (NH3, NO2): Bằng cách phân hủy protein dư thừa ngay từ giai đoạn đầu, chúng cắt nguồn nguyên liệu hình thành khí độc. Một số chủng Bacillus còn tham gia trực tiếp vào quá trình khử Nitrat hóa.
  • Hỗ trợ tiêu hóa: Khi tôm ăn phải vi khuẩn này, chúng thiết lập một hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, ức chế vi khuẩn có hại thông qua việc cạnh tranh vị trí bám và dinh dưỡng.
  • Ức chế mầm bệnh: Tiết ra các kháng sinh tự nhiên (như Surfactin, Iturin) giúp kìm hãm sự phát triển của khuẩn Vibrio gây bệnh gan tụy và phân trắng.

2. Chuẩn bị nguyên vật liệu và thiết bị

Để đạt được mật độ tế bào cao (> 109 CFU/ml), khâu chuẩn bị cần sự chỉn chu về định lượng.

Bảng 1: Danh mục nguyên liệu (Tính cho 100 Lít dịch ủ)

STT

Nguyên liệu

Số lượng

Mục đích

1

Men vi sinh gốc (Bacillus subtilis)

100 - 200g

Nguồn giống ban đầu (dạng bột hoặc bào tử)

2

Mật đường (hoặc đường kính trắng)

3 - 5 kg

Nguồn Carbon (Năng lượng để vi khuẩn nhân số lượng)

3

Cám gạo (mịn, tươi)

2 - 3 kg

Nguồn Nitơ và Vitamin nhóm B giúp vi khuẩn tăng trưởng nhanh

4

Khoáng vi lượng (Mg, K, P)

100g

Kích hoạt hệ enzyme ngoại bào

5

Nước sạch (đã khử Clo)

100 Lít

Môi trường nuôi cấy (Nước ngọt hoặc nước ao độ mặn thấp)

Thiết bị cần thiết:

  • Bồn ủ: Bồn nhựa PE/composite 120L - 200L có nắp đậy lỏng (không đậy kín khí hoàn toàn).
  • Hệ thống sục khí: Máy sục khí oxy mạnh và đá bọt/vòng sục khí để đảm bảo oxy hòa tan luôn > 4 mg/L.
  • Dụng cụ vệ sinh: Cồn 70o hoặc Chlorine để sát trùng bồn trước khi ủ.

3. Quy trình chi tiết các bước thực hiện

Bảng 2: Thông số kỹ thuật quy trình tăng sinh.

Thông số

Giá trị tối ưu

Ghi chú

Tỷ lệ pha trộn

Theo Bảng 1

Nên hòa tan mật đường vào nước ấm trước khi cho vào bồn

Độ pH ban đầu

7.0 - 7.5

Có thể dùng NaHCO3 để tăng pH nếu nước quá acid

Nhiệt độ

28oC - 35oC

Tránh ánh nắng trực tiếp quá nóng làm chết vi khuẩn

Thời gian sục khí

18 - 24 giờ

Đây là thời gian để vi khuẩn đạt pha Log (tăng trưởng tối đa)

Các bước thực hiện:

  1. Vệ sinh: Rửa sạch bồn ủ, khử trùng bằng cồn hoặc nước sôi.
  2. Hòa tan: Cho nước sạch vào bồn, thêm mật đường, cám gạo, khoáng và khuấy đều.
  3. Cấy giống: Cho men vi sinh gốc vào và khuấy nhẹ.
  4. Sục khí: Bật máy sục khí liên tục. Lưu ý đặt bồn nơi thoáng mát, có mái che.

4. Kiểm tra chất lượng mẻ vi sinh

Một mẻ vi sinh thành công có thể nhận biết qua các cảm quan sau:

  • Mùi: Có mùi thơm chua nhẹ, mùi men đặc trưng (như mùi cơm rượu). Không được có mùi thối hoặc hôi.
  • Màu sắc: Dịch chuyển sang màu nâu nhạt hoặc vàng cam, có lớp bọt mịn trắng trên bề mặt.
  • Độ pH: pH sau khi hoàn tất thường giảm nhẹ xuống mức 5.5 - 6.5 (do vi khuẩn tiết ra acid hữu cơ trong quá trình trao đổi chất).

5. Hướng dẫn sử dụng hiệu quả.

  • Liều lượng xử lý nước: Dùng 5 - 10 Lít dịch ủ cho 1.000m3 nước ao. Đánh định kỳ 2 - 3 ngày/lần.
  • Thời điểm đánh:
    • Sáng sớm (8:00 - 10:00 AM): Khi có nắng, giúp vi khuẩn hoạt động mạnh cùng với sự quang hợp của tảo, hỗ trợ xử lý chất hữu cơ.
    • Trường hợp cấp bách: Nếu ao quá bẩn, có thể đánh vào buổi tối nhưng cần tăng cường quạt nước để tránh tôm bị thiếu oxy cục bộ (vì vi khuẩn cũng tiêu thụ oxy).
  • Trộn thức ăn: Dùng 10 - 20ml dịch ủ/kg thức ăn, để khô 15 phút trước khi cho tôm ăn nhằm hỗ trợ tiêu hóa.

6. Lưu ý an toàn và phòng chống nhiễm khuẩn tạp (Vibrio)

Đây là phần quan trọng nhất để tránh "lợi bất cập hại":

  • Nguồn giống: Chỉ sử dụng men gốc từ các đơn vị uy tín, có kiểm nghiệm không nhiễm VibrioSalmonella.
  • Vệ sinh tuyệt đối: Bồn ủ không sạch là nơi trú ngụ của vi khuẩn cơ hội. Sau mỗi mẻ ủ, phải chà rửa bằng Chlorine và phơi khô.
  • Cám gạo: Phải dùng cám mới, không bị ẩm mốc. Cám mốc chứa độc tố Aflatoxin có thể làm chết tôm.
  • Không ủ quá lâu: Quá 48 giờ sục khí, nguồn dinh dưỡng cạn kiệt, vi khuẩn sẽ chuyển sang dạng bào tử hoặc chết đi, mật độ tế bào giảm mạnh và nguy cơ nhiễm khuẩn tạp tăng cao.
  • Bảo quản: Dịch ủ sau khi tăng sinh nên sử dụng ngay trong vòng 24 - 48 giờ. Nếu muốn để lâu hơn, cần hạ pH xuống < 4.5 và bảo quản lạnh (tuy nhiên không khuyến khích tại trại).

 

Mọi thông tin về Bacillus subtilis vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH ISF

www.isf.vn 0866.844.512